بیدارشدن کرونا از خواب زمستانی

تأکید بر تزریق دوز یادآور پیش از ورود به موج هفتم کرونا که دور از انتظار متخصصان حوزه اپیدمیولوژی و ویروسشناسی نیست در حالی است که مطابق اعلام متخصصها با ورود به موج جدید بیماری، ایمنی طبیعی و پس از مبتلا شدن به بیماری بهدست میآورند و عملاً دیگر تزریق واکسن فایدهای برای آنها ندارد، تنها نتیجهاش بالا رفتن تعداد مبتلایان، بستریها و سایت 3m-healthtourism فوتیهای احتمالی است. بهگفته متخصصان میزان تزریق دوز سوم باید به بالای 70 درصد برسد؛ این در حالی است که هنوز تزریق دوزهای اول و دوم میزان بالایی ندارند و خیلیها هنوز دوز دومشان را هم تزریق نکردهاند، حدود هفت میلیون نفر از جمعیت هدف، از تزریق دوز دوم خودداری کردهاند. به عنوان مثال در سال ۱۸۳۸ فردی به نام ژان دومینیک اسکیرول (Jean-Étienne Dominique Esquirol) تفاوتهایی را بین بیماران مبتلا به عقبماندگی ذهنی و نوعی دیگر از بیماریهای روانی که آنها را با نام پسیکوز میشناسیم کشف کرد و این کشفیات او زمینهساز توجه جامعه متخصصان به طیف گستردهی بیماریهای روانی شد. در صورتی که چرخه شوم سوء تغذیه شکسته نشود انسانها به دلیل کاهش توانمندیهای جسمی و ذهنی قدرت تولید ندارند فقر پایدار میماند و زنجیره معیوب سوء تغذیه و فقر روند توسعه کشورها را به مخاطره میاندازد.

به علاوه، کمبود آهن و ید موجب به دنیا آمدن سالانهٔ ۱۸ میلیون نوزاد دچار عقبماندگی ذهنی شده، و کمبود ویتامین آ مرگ سالانهٔ یک میلیون کودک را به همراه دارد. در کشورهای در حال توسعه، سوءتغذیه موجب بیماریهایی چون آنمی، کواشیورکور، راشیتیسم، یا کوری (به علت کمبود ویتامین آ) میشود. غذای انسان باید شامل پروتئینها، چربیها، کربوهیدراتها، مواد معدنی، ویتامین و آب باشد تا رشد و سلامت یاختههای بدن تأمین شود. میزان پروتئین مورد نیاز سالمندان: با افزایش سن علاوه بر کاهش توده عضلانی، ذخیره پروتئینی بدن نیز کاهش مییابد و میزان نیاز به پروتئین با افزایش سن نه تنها کاهش نیافته بلکه ثابت مانده یا افزایش مییابد. او مخالف این حجم از رفتار غیر انسانی و ظلم در حق بیماران بود به همین دلیل هم زمانی که به ریاست آسایشگاهی در شهرهای سالپتریر و بیختر رسید با روشها و شیوهای کاملا جدید به درمان بیماران روانی نگاه کرد. به همین دلیل هم هست که ما روانشناسان بالینی را در بسیاری از مکانها غیر از دفترهای مشاوره و روان درمانی میبینیم.

دانشگاه لایپزیک اولین جایی بود که با کمک تلاشهای ویلهم وونت آلمانی نخستین لابراتوار رسمی روانشناسی در آن تاسیس شد. این افراد در مراکزی با حداقل امکانات و پایینترین سطح بهداشت نگهداری میشدند و با آنها به بدترین شکل ممکن رفتار میشد. با افزایش سن، نیاز آنها به انرژی کاهش یافته و تمایل به مصرف غذا کمتر میشود. پیشبینیها درست از آب در آمد، در کمتر از یک هفته پس از هشدار روزنامه ایران مبنی بر افزایش سه برابری تعداد موارد سرپایی بیماران کرونایی، دیروز نیز وزارت بهداشت در آخرین گزارش مربوط به هفتهای که گذشت (از شنبه چهارم تیر ماه تا جمعه دهم تیر ماه 1401) اعلام کرد که تعداد تستهای مثبت کرونا و موارد بستری در کشور خیز برداشته و موارد بستری و سرپایی ناشی از کووید19 در همین مدت سه برابر شده است. در کمتر از یک هفته پس از هشدار روزنامه ایران مبنی بر افزایش سه برابری تعداد موارد سرپایی بیماران کرونایی؛ دیروز نیز وزارت بهداشت در آخرین گزارش مربوط به هفتهای که گذشت (از شنبه چهارم تیر ماه تا جمعه دهم تیر ماه 1401) اعلام کرد که تعداد تستهای مثبت کرونا و موارد بستری در کشور خیز برداشته و موارد بستری و سرپایی ناشی از کووید19 در همین مدت سه برابر شده است.

طبق اعلام این وزارتخانه همچنین در هفته اول تیر ماه، کاهش یا ایستایی موارد مثبت متوفی در هفته اخیر در ۳۰ استان کشور گزارش شده است. پیرشدن و سالخوردگی با کاهش تدریجی فعالیتهای فیزیکی و افزایش بیماریهای مزمن همراه میشود و به نظر میرسد که بهبود تغذیه تا حد زیادی قادر است از این مشکلات پیشگیری کند یا آنها را تخفیف دهد. با بهوجود آمدن چنین تغییراتی در سرتاسر دنیا کم کم جامعه و متخصصان، با دقت بیشتری متوجه این مسئله شدند که طیف وسیعی از اختلالات روانی وجود دارد و نمیتوان تمام افراد دارای بیماریهای روانی را با برچسب دیوانه نامگذاری کرد. برخی از رژیمهای غذایی طوری برنامهریزی شدهاند که نمیتوان مدت طولانی آنها را ادامه داد. براساس گفتههای دکتر ناجی، درحالیکه پیش از این زیرسویههای BA1 و BA2 شایع بود، حالا سویه BA5 هم به آن اضافه شده است؛ هر چند که این سویه شدت بیماریزایی بالایی ندارد: «تعداد انجام تستهای تشخیصی در کشور ما پایین است، ما توصیه میکنیم مردم به محض بروز علائم حتماً تست تشخیص کرونا بدهند چرا که نتایج این تستها برای مطالعات اپیدمیولوژی و برنامهریزی جهت کنترل بیماری مهم است.»او درباره تبعات خیز بیماری در دنیا و احتمال خیز جدید کرونا در ایران نیز میگوید: هنوز نمیتوان گفت که خیز بیماری جدی است ولی افزایش موارد ابتلا و بستری در اروپا، انگلیس و امارات به چند عامل بستگی دارد.

در گذر زمان و با دانش جدید و به منظور ساده کردن درک آن برای همه، مباحثی مانند هرم غذایی شکل گرفت و اخیراً جای خود را به «بشقاب من» یا My PLate دادهاست؛ ولی مفهوم کلی همیشه یکی بودهاست؛ قرار دادن خوراکیهای مشابه در یک گروه و تعیین میزان مناسبی که یک فرد باید در روز یا هفته از هر کدام مصرف کند. بهطور کلی انواع سوء تغذیه توانمندی و کارایی کشورها را کاهش میدهد و موجب فقر و تشدید سوء تغذیه میگردد. واقعیت این است یکی از نقصهای ما نزدن دوزهای بوستر و کامل کردن تزریق دوز چهارم گروه سنی بالای 60 سال و افراد دارای بیماریهای زمینهای است.ناجی در ادامه همچنین از کاهش پایگاههای مراکز تزریق واکسن در مراکز درمانی و سطح شهر گلایه کرده و میگوید: یکی از سیاستهای اشتباه وزارت بهداشت کاهش پایگاههای واکسیناسیون است. کاهش مراجعه برای تزریق دوزهای دوم و سوم واکسن، برخی مراکز را به تعطیلی کشانده، در همین حال گزارشهای مردمی نشان میدهد که مردم همچنان در مراجعه به برخی پایگاههای بهداشت برای تزریق دوز چهارم دست خالی برمیگردند و گاهی بهدلیل نبود اطلاعات پایگاههای تزریق واکسن در برخی اپلیکیشنهای قبلی قید تزریق واکسن را میزنند. گاهی بیماریهای روانی و مشکلات فردی، گاهی اعتیاد، گاهی مشکلات کودک و نوجوان و حتی مشکلات و کشمکشهای خانوادگی میتوانند حوزهی مورد مطالعه و تخصص یک روانشناس بالینی باشند.

البته افزایش اسهال و استفراغ که در فصل گرما شایع میشود گاهی در طیف علائم بالینی کووید19 نیز مشاهده میشود.»بنا به این گزارش، مراکز بهداشت زیرمجموعه دانشگاههای علوم پزشکی تهران فهرست جداول تزریق واکسن کرونا را بر اساس واکسنهای موجود به روزرسانی میکنند. نمودارهای رشد برای دختران و پسران و برای سنین صفر تا دو سال و دو سال به بالا بر حسب قد، وزن، پیرامون سر و همچنین نمایه توده بدنی استفاده میشود. سوخت و ساز بدن هر فرد با دقت قابل قبولی بر حسب قد، وزن، سن و جنسیت او قابل محاسبه است و انرژی کل مصرفی (Total Energy Expenditure) نامیده میشود. مهم اینکه کشورها از نظر همهگیری کووید19 در یک زمان نیستند.به اعتقاد دکتر ناجی، دلایل افزایش موارد بیماری در ایران متعدد است: «ویژگیهای زیرشاخه واریانت BA5 نسبت به زیرشاخههای قبلی متفاوت است، اینکه گریز آن از سیستم ایمنی بدن بیشتر و همچنین مطالعات اولیه نشان داده که درگیری ریوی در آن زیاد است و این زیرشاخه در افزاد غیرواکسینه، کسانی که مدت زمان زیادی از تزریق دوز سومشان گذشته و افرادی که ماسک نمیزنند مشکلاتی ایجاد میکند. ما به این افراد هشدار میدهیم با توجه به گردش زیرشاخههای واریانت اُمیکرون در کشور زودتر دوزهای بوستر را تزریق کنند.

پس از افزایش تحقیقات علمی در حوزهی روانشناسی و توجه بیشتر به این حوزه در سال ۱۹۱۹، انجمن روانشناسان بالینی(AACP) پایهگذاری گردید و بهصورت مستقل از انجمن روانشناسی آمریکا شروع به کار کرد. رئیس مرکز تحقیقات ویروس شناسی میگوید: همچنان تزریق دوز اول واکسن در کشور نزدیک به 70 درصد است و سهم دوز سوم نیز بیشتر از 35 درصد نشده، این در حالی است که تزریق سه دوز واکسن برای جلوگیری از ایجاد بیماری شدید و بستری و مرگ بسیار اهمیت دارد. دکتر علیرضا ناجی رئیس مرکز تحقیقات ویروششناسی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به «ایران» میگوید: در امریکا و اروپا و کشورهای اطراف ما از جمله امارات با خیز سنگین بیماری روبهرو هستیم، بیماری در واکسننزدهها مسألهای جدی است و کسانی که دوزهای بوستر واکسنشان را تزریق نکردهاند گرفتار خواهند شد. امروزه برخی نرمافزارهای اینترنتی این امکان را ایجاد کردهاند تا به راحتی و با دقت بتوان کار پایش را انجام داد.

در اواخر قرن نوزدهم جرقههایی بهوجود آمد که نگاه دنیا را به بحث ناهنجاریهای روانی و روانشناسی بالینی برای همیشه تغییر داد. گروه میوهها، سبزیجات، غلات کامل، محصولات لبنی کمچرب و پروتئین بدون چربی، از جمله حبوبات، آجیل و دانهها و چربیهای سالم همگی غذاهای سالم بوده و باید در رژیم غذایی شما گنجانده شوند.(اصلاح شد) تنها نکته مهم در تغذیه سالم این است که مقدار غذا از هر گروه را بهدرستی تعیین کنید. در بسیاری از کشورهای در حال توسعه یکی از بزرگترین مشکلات مربوط به تغذیه قحطی و کمبود مواد غذایی لازم برای سوختوساز بدن است. اما سیبزمینی سرخ شده کالری بالایی داشته و ترکیبات مضری را وارد بدن میکند. هر چند که در خرداد ماه، سه روز بدون فوتی کرونا گزارش شد و این روند در دهه اول تیر هم ادامه داشت و دو روز متوالی تعداد موارد مرگ و میر به صفر رسید و در 24 ساعت گذشته نیز روز بدون فوتی کرونا ثبت شد، اما نشانههای واضح از افزایش ابتلا و بستری از روز سوم تیر ماه آشکار بود؛ بهطوریکه 3 تیرماه موارد ابتلای روزانه به 232 بیمار رسید و بهطور میانگین در دو روز گذشته نیز از مرز 300 بیمار جدید عبور کرد.

در همین حال اگرچه بنا به تصمیم ستاد علمی کرونا استفاده از ماسک در مکانهای باز برداشته شده است اما طبق پیشبینی برخی متخصصها نه تنها در فضای باز، بلکه در فضاهای سربسته نیز توجهی به استفاده از ماسک ندارند. حال این مشکلات ممکن است در بسترهای متفاوتی ایجاد شود. موارد بستری هم همین روند را طی کرد و از وضعیت باثبات بیماری که در خرداد ماه شاهد بودیم خارج شد و عددها از 30 مورد بستری جدید با افزایش نزدیک به سه برابر به سه رقمی شدن نزدیک شد. نگاهی به آمارهای افزایش شاخص موارد سرپایی و بستری کرونا در کشور نشان میدهد، روند افزایش موارد ابتلا به کرونا از اواخر خرداد شروع شده است. روند افزایشی ابتلا در استانهای کشور هم محسوس است؛ بهطوریکه آخرین گزارشهای منتشر شده از سوی معاونت بهداشت از خیز ویروس در پنج استان کشور خبر میدهد. بر این اساس «ایران» نیز در تاریخ 4 تیرماه در گزارشی با عنوان «خیز ملایم کرونا» از افزایش سه برابری مبتلایان جدید به بیماری خبر داده بود. جایی در اواسط قرن نوزدهم حوالی سال ۱۸۵۹ که کتاب چارلز داروین یعنی منشا انواع منتشر شد، کتاب تاریخ روانشناسی بالینی مانند سایر علوم اساسی ورق خورد و پنجرهی جدیدی به رویش باز شد.

پیشبینیهای قبلی با توجه به وضعیت شیوع زیرشاخههای واریانت اُمیکرون در امریکا و اروپا و نیز کشورهای همسایه حکایت از این داشت که ایران هم مانند این کشورها با افزایش موارد ابتلا روبهرو خواهد شد. او با بیان اینکه افزایش موارد ویروس کرونا حاصل گردش زیرشاخه BA5 واریانت اُمیکرون است، عنوان میکند: میزان تلفات این زیرشاخه بسته به نوع کشور و درصد واکسیناسیون و زمان تزریق واکسن است. این روشها اغلب برروی طیف وسیعی از جمعیت قابل استفاده هستند و با سالها آزمون و خطا و روشهای علمی بدست آمدهاند. در کنار دردسرآفرین بودن کنار گذاشتن ماسکها حالا به این آمارها هم توجه کنید؛ طبق آخرین اعلام وزارت بهداشت، تاکنون بیش از 150 میلیون دوز واکسن تزریق شده که سهم دوز سومیها بسیار کم و در حدود 34 درصد است؛ بهطوریکه 64 میلیون و 646 هزار و 415 دوز اول، 57 میلیون و 998 هزار و 326 دوز دوم و تنها 27 میلیون و 749 هزار و 482 دوز سوم تزریق شده است، این یعنی دوسوم جمعیت معادل 29 میلیون نفر هنوز دوز سوم واکسنشان را نزدهاند. حالا میشد روانشناسی را در کنار علومی مثل فیزیک و زیستشناسی به آزمایشگاهها برد و با اصولی دقیق و تبیین شده آنها را بررسی کرد.

همچنین مردم باید تلقی اشتباهی که بیماری تمام شده را کنار گذاشته و استفاده از ماسک را جدی بگیرند. او در این کتاب به بررسی ریشهای بیماریهای روانی از نگاه فیزیولوژی میپرداخت و بیان میکرد که ریشهی تمام بیماری های روانی در کارکرد مغز و رخدادهای فیزیولوژیک خلاصه شده است. نیاز انسان به خوراک یکی از احتیاجات طبیعی یا فیزیولوژیک است که مهمترین عامل بقای زندگی و طول عمر میباشد. پایهگذار و پدر علم تغذیه آنتوان لاوازیه (اواخر قرن ۱۸) میباشد. اگر بخواهیم به داستان روانشناسی بالینی گوش کنیم و ردپای آن را از گذشته تا امروز پیدا کنیم، احتمالا به جایی حوالی قرن نوزدهم میرسیم. اگر بخواهیم گرایشهای مختلف روانشناسان در سراسر دنیا را برروی نمودار بیاوریم، روانشناسان بالینی بیشترین تعداد را در بین سایر تخصصها به خود اختصاص دادهاند. اگر میخواهیم بهترین درمان را انتخاب کنیم باید با افراد دیگر در سایر تخصصها مشورت کنیم. شاید برای شما هم این سوال به وجود آمده باشد که روانشناس بالینی چه تفاوتی با سایر روانشناسان دارد؟ از کجا بفهمیم که باید به یک روانشناس بالینی مراجعه کنیم و بهطور کلی، یک روانشناس بالینی از چه شیوههایی برای ارتباط با مراجع استفاده میکند؟ داروین با اشاره به علم وراثت و پرداختن به مفاهیمی مثل ژنتیک کمک شایانی به علم روانشناسی کرد و این اقدام او اولین گامها برای بهوجود آمدن علمی بهنام روانشناسی وراثت بود.

قبل از اقدام به هر نوع درمان باید برای مراجع ارزشیابی تشخیصی انجام شود. بهطوریکه پایگاه واکسیناسیون بیمارستانها نیز برای تزریق دوز چهارم کادر درمان جمعآوری شده است. از طرفی از واکسیناسیون کودکان بین 5 تا 11 استقبال نشده است. وزارت بهداشت باید فهرست بهروز شده پایگاههای تزریق واکسن را به مردم از طریق رسانه ملی اعلام کند، از طرفی واکسیناسیون دوز چهارم برای اقشار خاص و گروه سنی بالای 60 سال و افراد دارای بیماریهای زمینهای و کادر درمان اهمیت دارد. گفتنی است، در روزهای گذشته وزارت بهداشت اعلام کرد واکسن «پاستوکووک» تولید شده توسط انستیتو پاستور، بهعنوان دوز یادآور تمامی واکسنها مجوز گرفته است. در ترکیب شیمیایی بدن یک انسان بالغ حدود ۶۵٪ آب ۳۰٪ مواد آلی (گلوسیدها ۶٪ لیپیدها ۱۲٪ پروتیینها ۱۷٪) و ۵٪ درصد مواد معدنی وجود دارد. بهعنوانمثال سیبزمینی برای بدن بسیار مفید است. در صورت دریافت مازاد بر نیاز انرژی مشکلات و عوارضی مانند چاقی، فشارخون، بیماریهای قلبیعروقی برای سالمند ایجاد میشود. روانشناسان بالینی در واقع مانند یک پزشک متخصص و با کمک اصول بالینی به تشخیص و درمان مشکلات عاطفی میپردازند.

توسط دکتر زادان فرخ

دکتر زادان فرخ متخصص قلب هستم