عوارض داروها / اثرات جانبی دارو / ۱۰ عارضه جانبی عجیب داروهای رایج

برای جلوگیری از وقوع این اتفاق ناخوشایند و حصول اطمینان از سلامت خود، بجای مراجعه حضوری به آزمایشگاههای تشخیص طبی یا بیمارستانها، بهتر است است از خدمات نمونهگیری کرونا در سایت 3m-healthtourism منزل استفاده نمایید. این روزها، تست کرونا رایج ترین تستی است که در آزمایشگاههای تشخیص طبی و بیمارستانها انجام میشود. با افزایش ابتلای افراد آسیبپذیر و مسن، نرخ بستری شدن در بیمارستان بیشتر میشود که نتیجهاش، فشار مجدد به بخش درمان خواهد بود. این وضعیت نشان میدهد کرونای دلتا میتواند شدت بیماری را در مقایسه با کرونای آلفا بسیار افزایش دهد. شواهد دیگری نشان میدهد که واکسنهای کووید۱۹ میتوانند از پس کرونای دلتا برآیند. این موضوع نشان میدهد که واکسنهای فعلی میتوانند فرد را در برابر کرونای دلتا مقاوم کنند. این نتیجه نشان میدهد که وقتی افراد در برابر کووید۱۹ کاملا واکسینه شوند، حتی کرونای دلتا نمیتواند آن ها را چنان بیمار کند که در بیمارستان بستری شوند. افرادی که واکسیناسیونشان تکمیل نشده است و آن دسته از افرادی که نقص ایمنی دارند یا مسن هستند در معرض خطر ابتلا به کرونای دلتا قرار دارند. همچنین بررسی سازمان بهداشت عمومی بریتانیا روی بیش از ۳۸هزار نفر مبتلا به کووید۱۹ نشان داد که کرونای دلتا، 61.2 درصد بیشتر از کرونای آلفا خطر بستری شدن افراد در بیمارستان را بالا میبرد.

گونه هندی ویروس جهش یافته کرونا موسوم به دلتا، پس از انگلیس و چند کشور اروپایی، ایتالیا را هم درگیر کرده است و طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت در حال تبدیل شدن به بیماری غالب ناشی از کووید۱۹ در بسیاری از کشورها به ویژه قاره اروپاست. مرکز اروپایی کنترل و پیشگیری بیماری (ECDC) نیز اعلام کرده است که تا پایان ماه آگوست، واریانت مسریتر هندی ویروس کرونا (دلتا) ۹۰ درصد از کل ویروسهای کرونای در چرخش در اتحادیه اروپا را شامل خواهد شد. اما اگر افراد یک دوز واکسن دریافت کرده باشند، فقط ۳۳درصد در برابر کرونای دلتا و ۵۰درصد در برابر کرونای آلفا ایمن خواهند بود. اثر یا تخلیه کرونا پدیدهای است که از تخلیه جزئی در هوا (یا هر سیال دیگر) در اثر یونیزاسیون محیطی ایجاد میشود که یک هادی دارای جریان الکتریکی در آن قرار دارد و گرادیان میدان الکتریکی برای یونیزه کردن محیط به اندازه کافی است (اما به اندازه شکست الکتریکی یا آرک بین دو هادی نیست). تب در این بیماری معمول است و مقدار تکثیر کرونای دلتا در بدن فرد مبتلا بسیار بالاتر از چیزی است که در شروع این عالمگیری مشاهده شده است و فرد مبتلا پس از ۳ یا ۴ روز به شدت مریض میشود.

محققان موسسه فرانسیس کریک در لندن گزارش دادهاند که واکنش ایمنی بدن افراد پس از دریافت دوز اول فایزر- بیونتک نمیتواند به اندازه سویه اولیه کرونای جدید در برابر کرونای دلتا قوی باشد. در تحقیقی روی افرادی که دو دوز کامل واکسن فایزر- بیونتک دریافت کرده بودند، بدن آنها به اندازه کافی پادتن برای مقابله و خنثیسازی عملکرد انواع جهشهای کرونا، از جمله دلتا را داشت. وقتی افراد کاملا واکسینه شوند، در برابر کرونای دلتا ۸۸ درصد ایمن باقی میمانند که البته این ایمنی در برابر کرونای آلفا بیش از ۹۳درصد است. این که با قطعیت بگوییم گونه دلتا مرگبارتر از گذشته است، کاری سختی خواهد بود اما یک چیزی مشخص است: زمانی که افراد بیشتری آلوده شوند، احتمال انتقال آن به افراد مسن و آسیبپذیرتر افزایش مییابد و همین موضوع میتواند میزان مرگ و میر را افزایش دهد. یکی از آنها، گونه دلتا کرونا است که میخواهیم نگاه دقیقتری به آن داشته باشیم. انتظار میرود دلتا در آینده نزدیک در تمام جهان به گونه غالب تبدیل شود، موضوعی که نگرانی دانشمندان و مقامات را در پی داشته است. گونه دلتا کرونا با سرعت بالاتری شیوع پیدا میکند، اما هنوز نمیدانیم دقیقا چگونه این کار را انجام میهد. سویههایی که سرعت شیوع بالاتری دارند، میتوانند خطرناکتر باشند و در نهایت شاید واکسنها را بیاثر کنند.

وقتی یک اختلاف پتانسیل متناوب به دو هادی اعمال شود که نسبت به قطرشان فاصله زیادی از هم دارند، در صورتی که اندازه ولتاژ کم باشد، تغییری در شرایط جوّی هوای احاطهکننده سیمها به وجود نخواهد آمد. ویروس کرونا تا کنون جهشهای بسیار متنوعی در جهان داشته که یکی از سهمگینترین جهش ها، در هند بروز پیدا کرد و آمار فاجعه باری از ابتلا و بستری و مرگ و میر به جای گذاشت، اما اخیرا مسئولان بهداشتی هند از شناسایی یک گونه جدید ویروس کرونا موسوم به “دلتا پلاس” خبر دادند که حدود ۲۰ مورد آن در سه ایالت این کشور شناسایی شده و به علت قابل سرایتپذیری بیشتر، باعث نگرانی بسیاری از کشورهای جهان شده است. البته اخیرا گونه دلتا پلاس هم در هند شیوع پیدا کرده که شمار مبتلایان به آن هنوز کم است. افزایش مبتلایان به کووید۱۹ در هند هم مشاهده شده است و کرونای دلتا در این کشور قربانی بسیاری داشته است.

جوانترها هنگام ابتلا به کرونای دلتا ممکن است احساس سرماخوردگی داشته باشند اما این ویروس را به افرادی که در خطر ابتلای شدید هستند منتقل کنند. بررسیهای دیگر روی اهمیت واکسیناسیون تاکید دارد، بهویژه اکنون که کرونای دلتا به سرعت در حال گسترش است. بررسیها نشان داده است کرونای دلتا بیشتر افرادی را گرفتار و راهی بیمارستان کرده است که هنوز واکسن کرونا دریافت نکردهاند. آمارها نشان میدهد که توهم بیماری کرونا و مراجعه به مراکز درمانی و آزمایشگاهی، یکی از مهمترین دلایلی است که افراد را در معرض این ویروس قرار داده و آنان را بیمار میکند. شکل زیر تفاوت کرونا و اثر پوستی را نشان میدهد. شواهد اولیه نشان داده است که کرونای دلتا خطر بستری شدن در بیمارستان را بیشتر از کرونای آلفا بالا میبرد. این ویروس میتواند توسط افرادی که علائمی از خود نشان ندادهاند نیز منتقل شود، یعنی برخی افراد میتوانند ناقل باشند در حالی که خود از آن خبر ندارند. ایالات متحده آمریکا و بریتانیا ۴۳ درصد از جمعیت خود را کاملا واکسینه کردهاند. در بریتانیا در حال حاضر 90 درصد موارد ابتلا از نوع کرونای دلتاست و این بیماران علایمی چون سردرد، گلودرد و آبریزش بینی دارند. اما کرونای دلتا در این چند هفته اخیر موارد ابتلا در بریتانیا را افزایش داده تا جایی که مسئولان بهداشت بریتانیا را نگران کرده است.

در واقع کرونای دلتا حدود۴۰درصد بیشتر از کرونای آلفا سرایتپذیر است. بنابراین لازم است که واکسیناسیون افراد تکمیل شود و آن ها هر دو دوز واکسن را دریافت کنند تا در برابر کرونای دلتا مقاوم شوند. دلتا همان گونهای است که ابتدا اواخر ۲۰۲۰ در هند شناسایی شد و همین ماه، ۸۰ کشور در سراسر جهان از شناسایی آن خبر دادند. از زمانی که سازمان بهداشت جهانی تصمیم گرفت به جای نام کشورها از الفبای یونانی برای نام گذاری گونههای کرونا استفاده کند، نام کرونا دلتا در صدر اخبار قرار گرفت. داروی سل به نام ریفامپین، داروهای ضد التهاب به نام سولفاسالازین و داروی رقیق کننده خون به نام وارفارین نیز می توانند موجب نارنجی شدن رنگ ادرار شوند. از جمله داروهایی که ممکن است موجب کاهش میل یا عملکرد جنسی شوند می توان به مهارکننده های انتخابی باز جذب سروتونین مانند پاکسیل، سلکسا، و زولوفت، برخی داروهای فشار خون و برخی داروهای هورمونی از جمله قرص های ضد بارداری اشاره کرد. از مقصران دیگر می توان به داروهای ضد افسردگی سهحلقه ای، برخی داروهای بیماری روانی، داروهای ضد اضطراب، داروهای تثبیت کننده خلق و خو، آنتی هیستامین ها، برونکودیلاتورها بازکننده های برونش، داروهای ضد التهاب، داروهای ترک سیگار، ضد قارچ ها و ضد ویروس ها اشاره کرد.

کورتیکواستروئیدها، داروهای بیماری روانی، داروهای ضد مالاریا، و آنتی هیستامین ها نیز می توانند موجب مشکلات بینایی شوند. محصولات حاوی بیسموت مانند پپتوبیسمول نیز ممکن است موجب این شرایط شوند. این امر یکی از دلایل اهمیت فراوان فاصلهگذاری اجتماعی در مناطقی است که بیماری کرونا در آنجا شیوع گسترده دارد. یکی دیگر از عوارض داروها راه رفتن در خواب است. برخی داروها ممکن است موجب راه رفتن و حتی رانندگی افراد در خواب شوند. همچنین، آنها ممکن است موجب به خواب رفتن ناگهانی افراد در میانه روز شوند. داروهای ضد اضطراب از جمله بنزودیازپینها و داروهای خواب مانند آمبین (زولپیدم)، لونستا (اسزوپیکلون)، و سوناتا (زالپلون) اغلب از مقصران اصلی هستند. از جمله این موارد می توان به داروهای اختلال نعوظ، داروهای فشار خون، مینوسایکلین و آنتی بیوتیک های دیگر و حتی برخی داروهای گیاهی اشاره کرد. از جمله داروهای رایج که با افزایش وزن مرتبط هستند می توان به کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد افسردگی سهحلقه ای، مهارکننده انتخابی بازجذب سروتونین مانند پروزاک، سلکسا، و پاکسیل و سولفونیل اوره ها مورد استفاده برای درمان دیابت نوع ۲ اشاره کرد.

برخی داروها موجب افزایش گرسنگی می شوند، در شرایطی که برخی دیگر توانایی بدن برای سوزاندن کالری را مختل کرده با به احتباس مایع در بدن بیمار منجر می شوند. داروهایی که برای درمان درد و تسکین اضطراب و افسردگی استفاده می شوند می توانند موجب توهم شوند و از گزینه های دیگر می توان به داروهای آنتی کولینرژیک که برای درمان بیماری های مثانه، بیماری مزمن انسدادی ریه و بیماری پارکینسون استفاده می شوند، اشاره کرد. داروهایی مانند میراپکس (پرامیپکسول) و ریکویپ (روپینیرول) که برای بیماری پای بی قرار و بیماری پارکینسون تجویز می شوند می توانند به رفتارهای وسواسی و اجباری منجر شوند که از آن جمله می توان به قمار، خرید اجباری، اعتیاد جنسی، پرخوری و انواع دیگر اختلالات غذا خوردن اشاره کرد. از جمله این داروها می توان به آمپیسیلین، ماکرولیدها، کینولون ها، سولفامتوکسازول، تریمتیوپریم، تتراسایکلین و مترونیدازول اشاره کرد. این موضوع برای افرادی که هنوز واکسینه نشدند یا واکنش ایمنی ضعیفتری در برابر ویروس کرونا دارند بسیار نگرانکننده است. یکی از روشهای اصلی انتقال بیماری کرونا از طریق قطرات تنفسی است که افراد در هنگام صحبت، سرفه یا عطسه بیرون میدهند. اما به یاد داشته باشید که ماسک به تنهایی از انتقال کرونا جلوگیری نمیکند.

اما در اماکن عمومی پرجمعیت، فاصله گیری از دیگران همیشه ممکن نیست و به همین دلیل استفاده از ماسک در چنین محیطهایی برای محافظت از یکدیگر توصیه میشود. گروه پاتوبیولوژی رهسا به عنوان یکی از مراکز پیشرو در ارائهی خدمات نمونهگیری در منزل، راحتی و آسایش را برای شما به همراه آورده و سبب صرفهجویی در زمان و هزینههایتان میشود. استفاده از خدمات آزمایش در منزل، به خصوص در شرایط کنونی جامعه که ویروس کرونا سلامتی انسانها را تهدید میکند، بهترین گزینهای است که برای حفظ سلامتی خود و خانوادهتان میتوانید انجام دهید. برای دریافت خدمات مربوط به تست کرونا در منزل، تنها کافیست با ثبت درخواست خود در سایت آزمایشگاه مورد نظرتان و دریافت نوبت، منتظر مراجعه افراد نمونهگیر در منزل یا محل کار خود باشید. همان طور که گفتیم، خدمات آزمایش در منزل یک سرویس نوظهور است که در سالهای اخیر با استقبال گستردهی بیماران مواجه شده و توانسته جایگاه خود را در حوزهی خدمات آزمایشگاهی، به دست آورد.

همانطور که گفتیم، کرونا یک اثر هاله بنفش، همراه با صدای وز وز و تولید گاز اوزون، تلف توان و تداخل رادیویی در سیستم قدرت است. واکسنها با توجه به این که روی چه ویروسهایی و چه واریانتی از ویروسها تولید شده اند، عمل میکنند و خوشبختانه همه واکسنهایی که تا کنون تولید شده اند، تا حد بسیار زیادی میتوانند پاسخگوی واریانتهای جدید باشند، ولی درجه اثربخشی این واکسنها ممکن است متفاوت باشد که آن هم به اندازهای نیست که بتوانیم بگوییم واکسن بی اثر است و یا تزریقش بی فایده است. واکنش افراد مختلف به داروهایی که بر سیستم عصبی مرکزی تاثیرگذار هستند، متفاوت است. از شایعترین داروهایی که موجب تاندونیت (التهاب تاندون) یا پارگی تاندون ها می شوند می توان به داروهایی کلاس فلوروکینولون از جمله سیپرو، سیپرو اکس آر، پروکین اکس آر، لواکین، فلوکسین و معادل های عمومی آنها اشاره کرد. از دیگر دلایل این عارضه جانبی ناخوشایند می توان به عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، سیگار کشیدن، مصرف بیش از حد قهوه و کمآبی بدن اشاره کرد. اما در راهنمای داروی مصرفی خود ممکن است به برخی عوارض جانبی غیر معمول اشاره شده باشد که قبلا چیزی از آنها نشنیدهاید.

توسط دکتر زادان فرخ

دکتر زادان فرخ متخصص قلب هستم