چرا دورههای آموزش روان شناسی مکتبخونه؟

فارغالتحصیلان رشته روانشناسی در این مقاطع تحصیلی، علاوه بر فعالیت در مراکز مشاوره میتوانند برای دریافت مجوز راهاندازی کلینیک و مطب سایت 3m-healthtourism نیز اقدام کنند. البته در مورد کتابهای روانشناسی ترجمه شده علاوه بر سابقه و کتاب های دیگر نویسنده، حتماً باید قدرت مترجم را نیز در حوزه روانشناسی در نظر گرفت زیرا در بسیاری موارد دیده شده است که یک کتاب روانشناسی مطرح دنیا، به دلیل ترجمه ضعیف نتوانسته مفاهیم را به شکل درست به مخاطب منتقل کند. یک روانشناس در روانشناسی عمومی در درجه اول تلاش میکند تا با استفاده از دانش آکادمیک و بالینی خود، انجام تستها، برگزاری جلسات انفرادی و مشترک و انواع شیوههای مشاوره به افراد کمک کند تا آنها شخصیت، تواناییها و نقاط ضعف خود و عوارض ناشی از آنها را بشناسند. در رشته روانشناسی ورزشی به این مسئله میپردازیم که چه اتفاقهایی باید بیفتد تا یک ورزشکار در اوج موفقیت و بهترین بهرهوری قرار بگیرد.

در اینجا به همین اکتفا میکنیم که روانشناسی صنعتی و سازمانی یکی از انواع روانشناسی است که بر روی بهبود و تسهیل فرایندهای کاری در سازمانها فعالیت میکند. چهار هدف اصلی روانشناسی توصیف، توضیح، پیشبینی و تغییر رفتار و فرایندهای ذهنی دیگران است. عصب روانشناسی ساختار و عملکرد مغز را در رابطه با رفتارها و فرایندهای روانشناختی بررسی میکند. در ذهن اغلب مردم این مسئله جا افتاده که حتما باید به مشکل جدی بربخورند یا کنترل چیزی از دستشان خارج شود تا به روانشناس مراجعه کنند. ذهن بسیار پیچیده است و درمان شرایطی که به آن مربوط میشود دشوار است. در نتیجه هر ساله با محتوای بیکیفیتی روبرو هستیم که نه تنها نیازهای اولیه را برآورده نمیکند بلکه حتی در بسیاری از موارد باعث آسیبهای خیلی شدید به زندگی، کار و شخصیت افراد میشود. این مطالعه علمی از تغییرات روانشناختی سیستماتیک است که فرد در طول زندگی تجربه میکند و اغلب بهعنوان رشد انسانی شناخته میشود که نهتنها بر روی نوزادان و کودکان خردسال بلکه نوجوانان، بزرگسالان و افراد مسن نیز متمرکز است و شامل مهارتهای حرکتی، حل مسئله، درک اخلاقی، احساسات، شخصیت، خودپنداری و شکلگیری هویت است. روانشناس بالینی وظیفه دارد با بررسی نشانهها و علائمی که به او میگوییم، مشکل ما را بهطور علمی تشخیص دهد و برای رفع آن طرح درمان مناسب ارائه کند که برای رسیدن به این علم نیاز به آموزش روانشناسی دارید.

روانشناس عمومی در گام بعدی میکوشد تا با استفاده از روشهای شناختی و درمانی مختلف، فرد را صاحب این توانایی کند که رفتارها، هیجانات، احساسات و افکار خود را به درستی از هم تفکیک داده و با کنترل، مدیریت و پرورش هریک از آنها، با رویکرد مناسبی در موقعیتهای مختلف زندگی عمل کند. باید یادمان باشد که روانشناس توانایی و تخصص تجویز دارو را ندارد. چه زمانهایی باید به روانشناس مراجعه کنیم؟ در دوره های آموزشی شخصیت شناسی مکتب خونه، سعی شده تا مخاطب را به دورههای استاندارد و کاملا علمی شخصیت شناسی نزدیک کنیم. عده زیادی از خوانندگان نیز پس از انتخاب کتاب، خریداری و مطالعه آن، متوجه میشوند که محتوای کتاب بار علمی مطلوبی نداشته و یا مناسب آنها نبوده است. حالا در دنیای کتابهای روانشناسی اعداد بسیار زیادی کتاب وجود دارد که ممکن است به اشتباه به سراغشان برویم یا دورههای آموزش روان شناسی که با توجه به نیازهای ما طراحی نشدهاند و ممکن است ما را گمراه کنند.

حالا با گذشت حدود ۱۵۰ سال از شکلگیری مبانی علم روانشناسی در دنیا، کاربردهای این علم دیگر تنها محدود به دانشگاهها نیست و در بسیاری از جنبههای زندگی ما نفوذ پیدا کرده است. در اینجا رشته روانسنجی بیشتر از پیش اهمیت پیدا میکند. نویسندهای که سابقه درخشانی در نگارش کتابهای حوزه روانشناسی کسب کرده و قلم شناختهشدهای در این عرصه دارد میتواند یکی از معیارهای مهم در انتخاب یک کتاب روانشناسی خوب در حوزههای مختلف باشد. در هر حال با وجود سابقه تاریخی طولانی روانشناسی، باید گفت این علم، به عنوان یک رشته مستقل و مجزا از فلسفه، عمری کمتر از ۱۵۰ سال دارد. شواهد تاریخی موجود، یونان باستان را مهد روانشناسی جهان نشان میدهد ولی نشانههایی نیز از ردپای روانشناسی در تاریخ سرزمینهایی مثل ایران و مصر باستان وجود دارد. در حال حاضر روانشناسی عمومی به دلیل سبک زندگی شهرنشینی امروز و تنشها، اختلالات و مشکلات روانی مربوط به این سبک از زندگی، از رشتههای مورد توجه در کشورهای توسعه یافته است. دورههای آموزش روانشناسی مکتب پلاس این نیاز جامعه امروز را به خوبی درک کردهاند و برای آنها راه حل اندیشیدهاند. دو بخشی که نام آنها را در عنوان این دوره آموزشی نیز میبینیم: ارتباط موثر و حل تعارض.

مکتب خونه، سالهاست که در حوزه تولید محتوای باکیفیت و گسترش عدالت آموزشی در کشور فعالیت میکند و در کنار دروس رایگان، با کمک دروس مکتب پلاس به توانمند سازی افراد در حوزههای شغلی و تخصصی کمک میکند. در مکتب خونه، در کنار این دروس تخصصی که به طور عمیق به نیازهای ما جواب میدهند، دروس رایگان بسیاری هم در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. هرآنچه که در علم روانشناسی احتیاج داشته باشید، در کمترین زمان و با کمترین هزینه در اختیار شماست. مشاوره با افرادی که در زمینههای روانشناسی مطالعه داشتهاند و کتابهای منتشر شده این حوزه را خواندهاند، میتواند اطلاعات فراوانی درباره عناوین کتابهای مورد نیاز، ناشران، نویسندهها و مترجمان آنها در اختیار ما بگذارد. یک روانشناس قانونی روانشناسی را بهعنوان علمی در سیستم عدالت کیفری و دادگاههای مدنی اعمال میکند که شامل ارزیابی عوامل روانی است که ممکن است در یک پرونده در دادگاه تأثیر بگذارد. باشد که ممکن است بر بیماری و بیمار تأثیر بگذارد. در کشور ما وقتی میگوییم باید به روانشناس مراجعه کنیم، در اغلب موارد منظورمان یک روانشناس بالینی است. بعد از تلاشهای انجام شده توسط وونت، جیمز و همدورههای آنان برای معرفی روانشناسی به عنوان یک شاخه علمی مجزا، مسیر گسترش و پیشرفت این علم هموار شد و بسیاری از بزرگان علم روانشناسی دنیا ظهور کردند.

البته این طبیعی است که همه کتابهای موجود در بازار در حوزههای مختلف بار علمی مورد نظر خواننده را نداشته باشند اما مساله این است که چگونه میتوان یک کتاب روانشناسی خوب را شناسایی و از بازار تهیه کرد. جیمز که از وی با عنوان پدر روانشناسی یاد میکنند، در سال ۱۸۹۰ میلادی کتاب «اصول روان شناسی» (The Principles of Psychology) را منتشر کرد که در حال حاضر نیز یکی از کتابهای کلاسیک رشته روانشناسی محسوب میشود. البته وونت پیش از تاسیس این آزمایشگاه، کتابی را نیز در سال ۱۸۷۴ با عنوان «اصول روان شناسی فیزیولوژیکی» منتشر کرده بود. در تنظیم برنامههای عملی شامل نحوه بهبود حافظه، افزایش دقت در تصمیمگیری یا نحوه تنظیم برنامههای آموزشی برای تقویت یادگیری فعالیت دارند. شناخت خود، شناخت دیگران و سازگاری با سبکهای رفتاری متفاوت، از جمله سرفصل های این دوره آموزشی هستند. در دنیای پرتنش امروز، شناخت احساسات و توانایی مدیریت آنها، شاید مهمترین چیزی باشد که نیاز داریم. واقعیت این است که برخلاف تفکر عموم مردم، مهارت های شغلی در توانایی محاسبه ذهنی، تفکر استراتژیک و کار با ابزارها خلاصه نمیشوند. همانطور که میدانید موفقیت در رشتههای ورزشی و قهرمانی تنها به داشتن عضلههای قوی و تمرینات فیزیکی محدود نیست و افراد باید بتوانند از نظر روانی نیز خودشان را برای مسابقات و تمرینات تخصصی آماده کنند.

البته توصیههایی وجود دارد که می تواند به این افراد در انتخاب کتاب روانشناسی مناسب در حوزههای دلخواه آنها کمک کند. این علم کمک میکند تا فرد به آگاهی مناسب و مطلوبی نسبت به رفتار، احساسات و تجزیه و تحلیلهای ذهنی خود دست پیدا کند و بتواند در مواجهه با مشکلات با انطباقپذیری بیشتر از موانع پیش روی خود عبور کند. بنابراین روانشناس عمومی در برخورد با هریک از این موارد باید با توجه به نوع مشکل و شرایطی مانند سن، تحصیلات، جایگاه اجتماعی و سبک زندگی فرد از مشاورهها و درمانهای مناسبی و متناسبی استفاده کند. تمرینهای موثر و کاربردی، از جمله موارد دیگریست که کمک میکند این دوره، تبدیل به یک دوره آموزشی کاملا کاربردی شود و ما را تنها با مطالب تئوری نگذارد. محتوای آموزشی هم حالا برای افراد بسیاری با کمترین قیمت در دسترس است و هر کسی از هر جای دنیا میتواند به بهترین محتوای آموزشی دسترسی داشته باشد.

روانشناسی سلامت را پزشکی رفتاری یا روانشناسی پزشکی نیز مینامند و به بررسی چگونگی تاثیر رفتار، زیستشناسی و زمینههای اجتماعی بر بیماری و سلامتی میپردازد. در این دوره آموزشی، ابتدا با تیپهای نه گانه شخصیتی آشنا میشویم و با جزییات هر کدام از آنها را خواهیم آموخت، سپس سطوح سلامت و لایههای سالم و ناسالم هر تیپ شخصیتی را بررسی میکنیم. وقتی نوع رفتار غالبمان را بدانیم، شغل بهتری میتوانیم پیدا کنیم، روابط بهتری میتوانیم برقرار کنیم و زندگی آسانتری خواهیم داشت. در این دوره آموزشی با اصول و مبانی رفتاردرمانی شناختی، ارزیابی شناختی-رفتاری و تکنیکهای مختلف آن آشنا خواهیم شد. دوره آموزشی روانشناسی «آموزش زبان بدن در مذاکرات» که به یکی از پرکاربردترین موضوعات روز دنیا یعنی زبان بدن میپردازد و به ما کمک میکند تا با استفاده از تحلیل اصولی زبان بدن، در مذاکرات موفقیت بیشتری بدست بیاوریم. روانشناسان و روانپزشکان برای کمک به افرادی که دارای شرایط خاص روانی هستند همکاری میکنند، اما کاملاً یکسان نیستند. ارائه برنامه منحصر به فرد توسعه فردی، از جمله دیگر ویژگیهای خاص این دوره است. به این موارد هدر رفتن زمان و هزینه را هم اضافه کنید. تجربه سفر را هم هیچگاه نداشتهاید.

فرض کنید میخواهید به سفری بروید که تا به حال آن را تجربه نکردهاید و هیچ چیز درباره آن نمیدانید. بدون شک اگر اطلاعرسانیها و آگاهسازیها درباره نقش رشته روانشناسی در بهبود سلامت روانی و سبک زندگی به مخاطبان رسانهها به شکل درست انجام شود، بازار کار این رشته دانشگاهی بسیار گستردهتر از وضعیت کنونی خواهد شد. یک روانشناس با بیماران ملاقات میکند، ارزیابیهایی را انجام میدهد تا بفهمد نگرانی آنها چیست و چه مشکلی دارند و مثلاً از طریق مشاوره و رواندرمانی، درمانی را پیشنهاد یا ارائه میدهد. چگونه میتوانیم احساساتمان را مدیریت کنیم و بهترین راه برخورد با هر کدام چیست؟ روانشناس کیست و کاربرد روانشناسی چیست؟ روانشناس پس از بررسیهای اولیه و انتخاب بهترین طرح درمان، ممکن است ما را به روانپزشک ارجاع بدهد. یک روانشناس اجتماعی به رفتار گروهی، ادراک اجتماعی، رفتار غیرکلامی، انطباق، پرخاشگری، تعصب و رهبری نگاه میکند. از آنجایی که امروزه سهم قابل توجهی از بازار کسب و کارها به کار تیمی اختصاص پیدا کرده است، این دوره به ما کمک میکند که بتوانیم همچنان و با همه سختیها یک تیم متمرکز و رو به رشد داشته باشیم و به عنوان یک عضو از یک تیم کاری کنیم که همه اعضای دیگر هم انسجام خود را در کار تیمی حفظ کنند.

جدای از نیاز هر کدام از ما به کسب مهارتهای کاری و همچنین شخصیت شناسی، همه ما نیاز داریم تا دانشی پایهای و اساسی برای گذراندن روزمرگیهایمان داشته باشیم. دوره آموزشی «مدیریت تعادل کار و زندگی» که مانند یک دوست خوب به ما کمک میکند تا تعادل مناسبی بین زمان کاری و زندگی شخصیمان برقرار کنیم تا بتوانیم در هر دو محیط لذت کافی را ببریم و ارتباط مناسب داشته باشیم. یکی از مسائلی که در سالهای اخیر مورد توجه بسیاری از مردم قرار گرفته است موضوع سلامت روان، نقش روانشناسی در کارهای روزمره، نکات روانشناسی و موضوعات مربوط به آن است. البته جذابیتهای رشته روانشناسی تنها محدود به گروه انسانی نمیشود و از آنجا که این رشته از جمله رشتههای شناور کنکور است، علاقه مندان فراوانی از رشته ریاضی و رشته تجربی نیز آن را برای ادامه تحصیل در دانشگاه انتخاب میکنند اما همانطور که پیشتر اشاره شد، این رشته دانشگاهی یکی از رشتههای زیرمجموعه گروه انسانی است. این به چگونگی تفکر، درک، ارتباط، یادآوری و یادگیری افراد میپردازد و رابطه نزدیک با علوم اعصاب، فلسفه و زبانشناسی دارد.

آنها ممکن است برای مشاوره به مقامات بهداشتی و سایر ارگانها در مورد راهکارهای اجتماعی، ارزیابی کودکانی که یادگیری در مدرسه برای آنها دشوار است، کارگاههایی را در مورد چگونگی جلوگیری از قلدری، کار با تیمهای استخدام در شرکتها و موارد دیگر ایفای نقش کنند. روانشناسی، نام یک شاخه گسترده و وسیع است که کار اصلی آن، شناخت روان انسانها و سایر موجودات زنده است. او تلاش میکند تا از یک سو، کارمندان رضایت بیشتری را از کارشان داشته باشند، در موقعیتهای مناسب قرار بگیرند و ارتباطشان با سایر اعضا درست اتفاق بیافتد و از سوی دیگر، قوانین و مقررات یک سازمان مناسب باشد، فرایندهایی مانند جذب و استخدام و آموزش به درستی اتفاق بیافتد و برنامههای رفاهی برای کارمندان یک سازمان وجود داشته باشند. آنها به شرکتها کمک میکنند تا روشهای مؤثرتری برای عملکرد خود پیدا کنند و نحوه رفتار افراد و گروهها در محل کار را بفهمند. این رشته به دلیل جذابیتهای ذاتی، گرایشهای متنوع دانشگاهی و بازار کار مطلوب بسیاری از داوطلبان کنکور را به سوی خود جذب میکند و معمولا دانش آموزانی که رتبههای بالایی در کنکور بهدست میآورند این رشته را برای ادامه تحصیل در دانشگاه انتخاب میکنند. دوره آموزش مدیریت درون، به یکی از اساسیترین و اولین نیازهای هر انسان میپردازد.

روانشناسی عمومی در واقع اولین پل ارتباط افراد مختلف جامعه با موضوع روانشناسی است و نقش مهمی در برداشت اولیه مردم از این رشته و تخصص دارد. درحالحاضر در کشور ما نیز نگاه موجود در جامعه به روانشناسی عمومی بسیار بهتر از دهههای گذشته است ولی هنوز تا رسیدن به جایگاه اصلی و مناسب این رشته و از بین رفتن پدیدههایی مانند انگ و مقاومت از مراجعه روتین همه مردم به روانشناس عمومی، راه زیادی باقی مانده است. دروس آموزش روان شناسی مکتب خونه با همراهی جمعی از برترین اساتید کشور طراحی شده و همواره سعی بر این بوده تا دورههایی در حوزه علم روانشناسی طراحی شوند که پاسخگوی اصلیترین نیازهای جامعه باشند. این دروس که با کمک جمعی از برترین اساتید دانشگاهی تهیه شدهاند، با هدف آموزش روان شناسی از تنوع و کیفیت بسیار بالایی برخوردار هستند. روان شناسی شامل چه مواردی میشود؟ یکی دیگر از مواردی که در انتخاب کتاب روانشناسی خوب میتواند کار ما را ساده کند، توجه به ناشر کتاب است.

این نکته که زندگی هر کداممان منحصر به فرد و متفاوت با زندگی دیگران است را هم همه به آن آگاهیم. روانشناسی و یادگیری روان شناسی هم همینطور است. روانشناسانتربیتی تلاش میکنند تا مسیرهای آموزشی جدیدی طراحی کنند و با کمک این مسیرها روند یادگیری را برای افراد مختلف سادهتر کنند. همه ما میدانیم که کتابها و کلاسهای آموزشی تا چه حد میتوانند برایمان مفید باشند اما نکته دیگری که باید به آن توجه کنیم، این است که برعکس چیزی که در نگاه اول بهنظر می رسد، هرچه تعداد این منابع و عنوانها بیشتر شود، کار ما برای انتخاب بهترین منبع از بین منابع موجود سختتر خواهد شد. متاسفانه دنیای روانشناسی علیرغم همه پیچیدگیها و سختیهای آن، حوزهایست که بسیاری از افراد فکر میکنند در آن حرفهای هستند و نیازی به آموزش دیدن ندارند. یا در بحث روانشناسی صنعتی و سازمانی برای شناخت استعدادهای افراد و همچنین سنجش میزان رضایت شغلی آنها باید از انواع آزمونهای روانی کمک گرفت. اما باید بدانیم که بخش اعظمیاز انواع رشتههای روانشناسی، بر روی انواع آزمونهای روانی تکیه دارند. در بعضی از موارد علائم و مشکلات اختلالات و ناهنجاریهای روانی به گونهای است که باید حتما برای برطرف کردن آنها از دارو استفاده کرد.

یک پزشک غالباً ابتدا به علل بیولوژیکی یک بیماری نگاه میکند، اما یک روانشناس سلامت، بر روی کل فرد و آنچه بر وضعیت سلامتی او تأثیر میگذارد، تمرکز خواهد کرد. تا اینجا خلاصهای از رشته روانشناسی و مسائل دانشگاهی آن بیان کردیم در ادامه با ما همراه باشید تا درباره حوزه روان شناسی و مسائل مربوط به آن آگاه شوید. در واقع یک روانشناس صنعتی و سازمانی مانند یک پل ارتباطی بین کارمندان و یک سازمان است. این رشته به دلیل طیف گسترده مخاطبان دارای بازار کار و سطح درآمد قابل قبولی است و جزو مشاغل با امنیت شغلی بالا در کشورهای پیشرفته تلقی میشود. از فیلسوفان یونانی تا پژوهشگران جدید با رویکردهای متفاوت آن را بررسی کردهاند و هر کدام تغییراتی به آن دادهاند. اگر یک پیشبینی تأیید نشود، ممکن است لازم باشد توضیحی که بر اساس آن پیشبینی صورتگرفته است، تجدیدنظر شود. روانشناسی تکاملی بررسی میکند که چگونه رفتار انسان، بهعنوانمثال زبان، تحت تأثیر تنظیمات روانشناختی در طول تکامل تأثیر پذیرفته است. در این شرایط چه راهکاری پیش روی ماست؟ این دوره آموزشی از دو بخش و سرفصل کلی تشکیل شده است.

توسط دکتر زادان فرخ

دکتر زادان فرخ متخصص قلب هستم